ZO Math là một không gian giáo dục toán học.
ZO Math xây dựng các nội dung và tài nguyên học tập để người học không chỉ biết một kết quả hay một cách làm, mà còn có thể hiểu điều mình đang làm, nhận ra những quan hệ và cấu trúc phía sau kiến thức, và tự kiểm tra điều mình cho là đúng.
ZO Math phát triển theo nhiều mạch nội dung. Toán phổ thông là một mạch lớn, bên cạnh việc đọc sâu, chuyển ngữ và phân tích các tác phẩm về toán học; xây dựng các khóa học; phát triển những chủ đề theo cách nhìn riêng của ZO Math; và tạo các công cụ hỗ trợ việc học. Nội dung ấy có thể được thể hiện bằng bài viết, video, khóa học, hình ảnh, công cụ hoặc những hình thức khác phù hợp với việc học toán.
Điều ZO Math muốn giữ xuyên qua những hình thức đó là một cách tiếp cận: làm cho toán học trở nên có nghĩa và đáng để suy nghĩ.
Học toán không chỉ để có một đáp án
Đáp án đúng là quan trọng. Khả năng tính toán, biến đổi, ghi nhớ và thực hiện thành thạo các thủ tục cũng là một phần cần thiết của việc học toán. Nhưng những điều ấy chưa nói hết người học hiểu gì và có thể làm gì với kiến thức mình đã học.
Một người có thể nhớ đúng một công thức nhưng không biết vì sao nó đúng, khi nào nó dùng được hoặc phải làm gì khi bài toán thay đổi. Ngược lại, khi kiến thức được đặt trong một mạng lưới quan hệ có ý nghĩa, người học có thể nhận ra cấu trúc của vấn đề, lựa chọn cách tiếp cận và sử dụng điều đã biết trong những tình huống mới.
Vì vậy, khi học một ý tưởng toán học, người học nên có cơ hội đặt câu hỏi, quan sát những trường hợp cụ thể, tìm quan hệ và cấu trúc, hình thành và kiểm tra phỏng đoán, thử nghiệm, phát hiện và sửa sai, giải thích, biện minh hoặc chứng minh khi cần, kết nối những cách biểu diễn khác nhau và kiểm tra tính hợp lí của kết quả.
Điều đó không có nghĩa mọi kiến thức đều phải được người học tự khám phá từ đầu. Có những lúc một khái niệm cần được trình bày trực tiếp. Có những lúc một chuỗi ví dụ giúp một quy luật dần hiện ra. Một hình vẽ có thể giúp ta nhìn thấy điều đáng chú ý, nhưng lập luận mới cho biết điều ấy có thực sự đúng hay không. Cách tổ chức thay đổi theo nội dung và mục đích học tập.
Bởi vậy, khi xây dựng một bài viết, một video, một khóa học hay một công cụ, ZO Math không chỉ hỏi kiến thức có chính xác và cách trình bày có rõ ràng hay không. Một câu hỏi khác cũng quan trọng:
Người học thực sự phải suy nghĩ điều gì, và họ có cơ hội tự kiểm tra sự hiểu của mình hay không?
Các mạch nội dung của ZO Math
Phổ thông tập trung vào những nội dung của toán học nhà trường, từ học kiến thức, luyện tập và chuẩn bị cho các kì thi đến việc khảo sát sâu hơn một chủ đề. Trong ZO Math 100+, chẳng hạn, nhiều trường hợp được đặt cạnh nhau không phải chỉ để làm thật nhiều bài, mà để người học có thể so sánh, nhận ra điều lặp lại, phát hiện ngoại lệ và từng bước thấy được cấu trúc chung.
Đi tìm là mạch đọc sâu, chuyển ngữ, phân tích và tái dựng những ý niệm toán học. Một khái niệm không chỉ được tiếp nhận như một kết quả đã hoàn tất; ZO Math còn quan tâm nó xuất hiện từ đâu, giải quyết nhu cầu nào, đã được hình thành và hiểu như thế nào, và những cách hiểu ấy mở ra những câu hỏi gì.
Khóa học tổ chức kiến thức thành những lộ trình học có cấu trúc. Một khóa học không chỉ tập hợp nhiều bài riêng lẻ mà phải xác định được người học đang đi từ đâu, những ý tưởng nào cần được xây dựng và các phần của nội dung liên hệ với nhau như thế nào.
Kiến tạo là nơi ZO Math phát triển các chủ đề bằng cách viết, cách kết nối và góc nhìn riêng của mình. Đây cũng là không gian để những ý tưởng hình thành từ quá trình học, đọc, dạy và xây dựng nội dung được thử nghiệm bằng những sản phẩm cụ thể.
Các mạch này không tách rời nhau. Một vấn đề của toán phổ thông có thể dẫn tới một câu hỏi sâu hơn về bản chất của một khái niệm; một tác phẩm được đọc trong mạch Đi tìm có thể làm thay đổi cách một bài học được viết; và kinh nghiệm từ việc xây dựng nội dung có thể đặt ra những câu hỏi mới về chính việc học toán.
ZO Math dành cho ai?
ZO Math dành cho những người muốn học toán ở nhiều mức độ và với nhiều mục đích khác nhau.
Có người cần củng cố một kĩ thuật để giải bài. Có người đang chuẩn bị cho một kì thi. Có người muốn học lại một chủ đề đã từng học nhưng chưa hiểu rõ. Có người muốn đi từ câu hỏi “làm thế nào?” đến những câu hỏi khó hơn như “vì sao điều này đúng?”, “hai ý tưởng này liên hệ với nhau thế nào?” hoặc “khái niệm này thực sự đang nói về điều gì?”.
ZO Math không cho rằng mọi người phải học toán theo cùng một cách. Nhưng dù mục đích trước mắt là gì, người học vẫn nên có cơ hội biết mình đang làm gì, dựa vào đâu để tin một kết luận và làm thế nào để tự kiểm tra sự hiểu của mình.
Một hướng phát triển mở
ZO Math không xem toán phổ thông là giới hạn cuối cùng.
Từ những nội dung đang được xây dựng ở toán phổ thông, ZO Math muốn từng bước mở rộng sang toán tiền đại học, toán đại học và những lĩnh vực toán học sâu hơn. Sự mở rộng ấy không đơn giản là đưa thêm những chủ đề khó hơn vào cùng một cách trình bày. Khi nội dung thay đổi, cách học, cách đặt câu hỏi, cách giải thích và cách tổ chức một trải nghiệm học toán cũng có thể phải thay đổi theo.
Vì vậy, ZO Math sẽ phát triển nội dung đồng thời với việc tiếp tục xem xét chính cách mình đang làm giáo dục toán học. Những nguyên tắc đã đủ vững sẽ được dùng để dẫn đường cho công việc hiện tại; những điều còn chưa rõ sẽ tiếp tục được nghiên cứu, thử thách qua thực hành và điều chỉnh khi cần.
ZO Math không chờ đến khi có một triết lí hoàn chỉnh rồi mới tiếp tục phát triển. Những quan niệm đang dẫn đường cho ZO Math sẽ trưởng thành cùng với nội dung được xây dựng, những vấn đề nảy sinh trong thực hành và những điều học được trên đường đi.